Mijn speech voor mijn moeders crematie en een foto 2 maanden geleden op haar 94e verjaardag!

Nog nooit in mijn leven heb ik zo gehuild en al helemaal niet in het openbaar. Ik wou niet weg bij haar kist. Ik ken me niet zo. Toch was het voorlezen niet slecht, mijn handen beefden, het papier trilde, mijn toch al slechte ogen, maar nog waziger zien van de tranen, maar de tekst nagenoeg uit mijn hoofd. Ach het is toch een beetje mijn vak. Niet het spreken op rouwplechtigheden, maar voorlezen/dragen!

MOEDER COURAGE.

 

Lieve mam.

 

Hier staan we dan weer, veel langer geleden dan we gedacht hadden.

Vreselijk voor jou, dat het niet korter geleden is. Het woord “geleden” gebruikend, kom ik terecht bij MULTATULI in een ander betekenis van hetzelfde woord, “ik heb veel geleden” eigenlijk was het al veel eerder van Ovidius.

En wat heb je veel geleden, door de oorlog je complete familie kwijt.

De meeste mensen krijgen minder familie naarmate ze ouder worden, jij niet, drie dochters,vijf kleinkinderen, acht achterkleinkinderen, maar de dood van Odo heeft er stevig ingehakt. Na de oorlog heb je niet gehuild en nu ook niet en die prijs heb je met je lichaam betaald, dat heeft voor je gehuild.

Heel lang heb ik je ondergewaardeerd en niet van je gehouden.

Als kind heb ik me niet veilig bij je gevoeld, maar hoe had je die moeten bieden? Een mens kan niet kiezen wat hij/ zij wel of niet voelt. Je hebt je verdriet ver weg geduwd om te kunnen overleven en daarmee ook je warmte.

Onze relatie bereikte een dieptepunt, toen je me 16 jaar oud op liet nemen in een psychiatrische inrichting. Hoe erg ik je dat kwalijk genomen heb, is nu niet meer aan de orde.

Veel heb ik verwerkt in mijn autobiografie, waarvan de meeste mensen vonden, dat ik moest wachten tot na jullie dood. Zowel met Odo als met jou, heb ik er juist door het boek over kunnen praten. En zijn we nader tot elkaar gekomen.

Dit tekstje heb ik hierin verwerkt.

 

hoe kon ik recht hebben

op angst en verdriet

na wat mijn ouders hadden doorstaan

en hoe de familie aan zijn einde was gekomen

zwak was ik en slecht

hoe vaak heb ik mijn moeder bits horen zeggen

ik ben geen jodin ik ben Nederlands

 

Zo laat in mijn leven, erg laat, ben ik van je gaan houden en waarderen en ben ik gaan inzien, hoe onvoorstelbaar dapper je bent geweest.

Wat gebleven is, of het door de oorlog komt of dat het toch al bij je hoorde, weet ik niet, maar dátgene wat je grootste angst was, is weggevallen ( de rest natuurlijk ook) je doodsangst. Je kan niet meer bang zijn, het is gebeurd, het is voorbij.

Ik heb getracht naar beste weten, je belangen te behartigen, bij huisarts , thuiszorg en fysiotherapeute, die je onnodig kwelden met dingen moeten. Iemand van 93 nu zelfs 94 MOET HELEMAAL NIETS MEER.

Ze konden je chanteren met je doodsangst, als u niet dit of dat doet dan gaat u dood.

Radeloos sleepte je je dan voort of wurgde voedsel door je keel. Na het niet behandelplan kwam goddank een einde aan de martelgang en werd je alleen nog maar verzorgd.

Een klein beetje trots ben ik, dat ik niet mijn eigen angsten heb laten prevaleren, maar gekozen heb, voor dat wat mij het beste voor jou leek. ( Ingrid en ik handelden eensgezind).

En toen kwam Marjolijn orde, regelmaat, triggers en je leefde op, je kwam weer beneden, zowat gedragen en dronk zelfs je glaasje Baileys en nu is het dan toch voorbij. En daarmee goddank de ontluistering.

Mamma, ik had niet kunnen bevroeden, dat ik je ooit zo verschrikkelijk zou gaan missen, zoveel verdriet om je zou hebben, mijn waardering kwam laat, maar niet Txc9 LAAT.

Ook kom ik terecht bij de regel uit een gedicht van Vasalis “‘sinds je kind en moeder bent”.

Decennia zeg ik al “Paula” tegen je en nu voel ik de diepe behoefte om als mamma tegen je te praten, ook al hoor je dat niet meer.

Het zal leeg zijn en heel raar, dat huis vlakbij, wat niet meer van mijn ouders is.

Er wacht een gat en een verlatenheid.

Dan nogmaals Vasalis aanhalend, niet het snijden, doet zo’n pijn, maar het afgesneden zijn, in mijn eigen bewoording “er bestaat geen prothese tegen fantoompijn”.

Dank voor al je zorg en aandacht.

Een klein jaar geleden, sprak ik mijn medeleven naar je uit, over je leven, dat steeds zwaarder werd en je afhankelijkheid, waarvan ík weet hoe erg, dát is en je reageerde met: “maak je over mij maar geen zorgen, ik heb een beter leven gehad dan jij”.

Je weet niet, hoe ontzettend dankbaar, ik je voor die woorden ben geweest, de erkenning in plaats van, dat ik het eindelijk niet meer verkeerd deed in de ogen van mijn ouders.

Ook dankbaar mag ik zijn, dat jullie nog samen op de high tea voor mijn 65e verjaardag zijn geweest en dat plezierig hebben gevonden.

Hoe te eindigen? Mijn verwarring uitspreken over leven en dood.

Zoals ik ook al in het filmpje bij Odo verwoordde, je neemt geen afscheid van een dode, je bent reeds aan het herdenken!

Vergankelijkheid is iets wat het allermoeilijkste te verteren valt, tenminste zo vergaat het mij.

Je had ooit een mooie uitspraak, toen iemand zei druk! Jij diende van repliek, dan wou ik dat ik deel uit maakte van die drukte en mensen, die niet kwamen bij mijn leven, zijn niet welkom bij mijn dood.

Nu leek ik al af te ronden en moet ik toch nog iets kwijt, ook jij compromisloos net als je eega.

Op hoge poten ging je naar school, toen ik in de 6e klas thuis kwam met een christelijk kerstliedje, daarvoor gingen je kinderen niet naar een openbare school. Een meester, die om zulke dingen de pest aan mij had, een meester waar ik als enig kind uit de klas van jou, mijnheer tegen moest zeggen.

Meester was volks, natuurlijk zei ik het wel, alleen als jij in de buurt was niet.

Dat was jij mijn moeder.

Dag mam.

Dag Moeder Courage.

En daar ga je 67 jaar na de oorlog alsnog “durchs kamin”!

Advertenties